Sinh nhật và 20/11… vậy mà khi nhận được bài thơ của Nguyễn Vĩnh - người học sinh cũ
Rồi những lời thầy dạy: “Tập ghép chữ. Không quản tuổi cao bệnh tật vì giang san của thầy và anh tự nhìn lại mình. Thì không ngờ người thầy của mình vẫn: “Thầy đi… suốt cả cuộc thế/ Tìm trong Đất cổ chữ người Việt xưa” và công cuộc đi tìm ấy.
Thị xã Phú Thọ. Nhận được bao lời chúc nhân ngày Tết. Những bài học thầy dạy năm xưa sao mãi còn mới mẻ với các đời học sinh. Sau này bước ra thế cuộc nhiều sóng gió anh mới hiểu hết tấm lòng của thầy đã dạy anh làm người.
Trần Vân Hạc. Mong sao sống cho đúng nghĩa con người. Mà hơn thế các em luôn coi mình là chỗ dựa tinh thần để sống tốt hơn. Những ước mơ trong cái cảnh bần hàn ấy được các thầy khêu gợi tinh khiết và cao đẹp sao. Mềm mại. Và anh thương cái ngày rau cháo với “hạt cơm còm cõi” của một thời gian khó nhưng vẫn “cõng nhiều ước mơ”. Con kẻ vô hồn Nắng chưa tắt đã hoàng hôn tím trời Thầy đi suốt cả thế cuộc Tìm trong Đất cổ chữ người Việt xưa (Mấy nghìn năm… đến giờ?) Ngược thời kì - ngược nắng mưa mà tìm Dấu xưa… tăm cá bóng chim… Con thuyền chữ cổ nổi chìm xót xa Chẳng danh lợi chốn phù hoa thầm lặng đạm bạc mênh mông ân nghĩa Cây xanh ôm đất mà xanh Chỉ mong mình được là mình vậy thôi! Qua thầy Đỗ Văn Xuyền.
Con kẻ vô hồn/ Nắng chưa tắt đã hoàng hôn tím trời”. Niên khóa 1961 - 1963 của trường Sa Đéc.
Nay anh đã nghỉ hưu nhưng vẫn dạy thêm ở trường PTTH thị xã Phú Thọ.
Vững trước ngổn ngang cám dỗ và vòng xoáy cuộc thế. Chứng kiến bao thế hệ học sinh trưởng thành. Tập làm thơ. Mà còn chắp cánh cho những mong ước bay cao bay xa và biết đối mặt với thực tiễn cuộc sống. Ngày ấy tôi là hiệu trưởng. Cái điều thầy dạy ấy tưởng như rất đơn sơ nhưng sâu sắc biết nhường nào. Anh chợt mở mắt. Không chỉ dạy tri thức. Minh họa: Trần Thắng - Tôi năm nay đã gần 80 tuổi.
Bởi phải có bản lĩnh. Tưởng rằng chỉ gắng sống những ngày còn lại. Nét chữ đen nhánh. Sau này anh là thầy. Việc làm cao quí của người thầy sao mà thuần khiết vô tư lự đến thế: “Chẳng danh lợi chốn phù hoa/ thầm lặng thanh sạch minh mông ân nghĩa”. Cái tôi của mình sao mà còng đến thế.
Gửi gắm được tình cảm của người học sinh với người thầy kính yêu. Tôi biết Nguyễn Vĩnh ngày ấy là liên đội trưởng đội Thiếu niên tiền phong. Bài thơ được anh Vĩnh thận trọng viết lên tấm lụa mầu vàng tươi. Tôi không kìm được xúc động. Tập buồn”. Cái từ “tập buồn” sao mà đắc địa đến thế. Ông cất lời ngâm bài thơ: Thầy tôi Kính tặng thầy Đỗ Văn Xuyền Con về thăm lại trường xưa Mấy mươi năm… ngỡ như vừa hôm qua Vẫn trầm mặc gốc me già Phượng hồng đỏ mắt vẫn da diết chiều Càng thương ngày ấy bao nhiều Hạt cơm còm cõi cõng nhiều mong ước Thầy dạy con (tự bao giờ) tập ghép chữ tập làm thơ tập buồn Lang thang.
Nhưng rồi khi thấy người thầy của mình đã già yếu. Như nhận lỗi với thầy: “Lang thang. Phải biết tự rút ra cho mình những bài học khi vấp ngã và hơn thế phải biết chia bùi sẻ ngọt với bao cảnh đời.
Anh đem đến tận nhà biếu thầy. Những lời thầy dạy năm nao. Ôi! Cuộc sống con người thăng trầm đôi khi thật khó làm chủ và tránh sao cho khỏi có lúc vấp ngã nhưng sống sao cho đúng nghĩa con người không dễ.
Lời thơ giản dị nhưng sâu lắng. Anh không chỉ học giỏi mà còn năng nổ trong nhiều hoạt động của trường. Anh trải lòng mình như một lời tự bạch. Thăm lại trường xưa đã mấy mươi năm nhưng kỷ niệm vẫn còn tươi rói: “Mấy mươi năm… ngỡ như vừa hôm qua”.
Đồng thời ngợi ca tinh thần lao động vô tư lự không vị lợi. Tấm gương của thầy hôm nay như thức dậy hạt mầm tốt đẹp trong anh. Khai mạc bài thơ là những dòng tự sự. Câu thơ như chắt từ muôn vàn đắng cay để sáng lên một chân lý sống: “Cây xanh ôm đất mà xanh/ Chỉ mong mình được là mình vậy thôi!”.
Phải có niềm tin. Phải có mục đích sống đúng đắn. Bài thơ viết theo thể lục bát truyền thống. Mất đi những cái căn bản đó mình sẽ tự đánh mất mình. Đó không chỉ là tình cảm của học sinh với những người đay nghiến.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét