Chủ Nhật, 22 tháng 9, 2013

Bảo tồn tê giác – chuyện còn nhiều gian nan.

Nếu khuynh hướng này không được ngăn chặn, thời gian không xa, chúng ta sẽ phải chứng kiến “làn sóng tuyệt diệt” của nhiều loài động, thực vật hoang dã khác với mức độ chưa từng thấy trong lịch sử cùng với những thiệt hại to lớn về môi trường và kinh tế

Bảo tồn tê giác – chuyện còn nhiều gian nan

Theo số liệu của CITES, từ năm 2003 đến 2010, có 657 chiếc sừng tê giác được xuất khẩu hợp pháp từ Nam Phi vào Việt Nam, song ghi nhận nhập cảng chỉ có 170, đồng nghĩa với việc 74% không được khai báo.

TS. Những người có ý định mua/sử dụng thường ở độ tuổi trẻ hơn, không phong túc như người mua, song vẫn thuộc xã hội khá giả. Theo M. Can hệ đến buôn bán trực tuyến động vật hoang dại ở châu Âu, thưa của Interpol năm 2013 cho biết, trong vòng hai tuần đã có hàng trăm sản phẩm từ động vật hoang dại bị rao bán với trị giá lên tới hàng triệu đô la, trong đó ba nước Anh, Pháp, Đức chiếm tới 15,2% tổng lượng buôn bán toàn cầu về các loài động vật hoang dã theo Công ước CITES.

Còn người không có ý định mua hoặc dùng là lớp người có thu nhập thấp, trong đó hạn chế về tài chính là trở lực lớn nhất. Trong số 108 loài động vật hoang dã được chào bán có trị giá từ 50 nghìn đồng đến 50 triệu đồng, đa số là các loại bò sát (rắn, rùa, tắc kè…) được dùng để làm cảnh; khoảng 10% được dùng làm thuốc, thực phẩm; số nuôi ở các trang trại không nhiều, chỉ khoảng 2%.

Theo WCS, trong số các trang mạng có rao bán động vật hoang dại thì có tới 76% là những website rao vặt hoặc là trang của các cá nhân, công ty; 21% diễn ra trên các diễn đàn; và chỉ 3% được thực hành qua mạng từng lớp. Lê Thành Ý (Viện Phát triển Nông thôn & Cộng đồng – IDRC)  Theo DĐĐT, 22/09/2013 Các bài cùng chủ đề: Việt Nam là thị trường tiêu thụ sừng tê ngưu lớn nhất “tê giác bị săn trộm trong năm 2013 có thể lên tới hơn 800 cá thể” 2011 – Năm thảm họa của voi và tê ngưu Thi vẽ tranh bảo vệ tê ngưu một sừng Ra mắt phim lên án hành động tiêu thụ sừng tê giác Bọ tê ngưu tê giác và bí ẩn địa y (kỳ 1) Nam Phi bán công khai sừng tê ngưu để giảm cầu: Liệu có thực thi? Xuất bản bưu thiếp tưởng nhớ tê giác Yếu kém trong quản lý phá hoang đe dọa cá mập vùng Tam giác San hô.

Có thể nói, đối với Việt Nam, sự kiện cá thể tê ngưu một sừng đặc hữu châu Á rút cuộc bị bắn chết tại Vườn quốc gia Cát Tiên vào năm 2010 là một tiếng chuông cảnh tỉnh về thực trạng buôn bán, săn bắn động vật hoang dại.

Hy vọng với hệ thống luật pháp theo công ước quốc tế về bảo tồn động thực vật hoang dã mà Việt Nam đã tham gia, các cơ quan thực thi sẽ thực hiện công tâm và xử phạt nặng những hành vi sai phạm.

Tuy nhiên, hầu hết tù túng liên tưởng lại không sử dụng sừng tê giác để chữa những căn bệnh này. Trong vòng 35 năm, săn bắn tê ngưu diễn ra ở Nam Phi không có dấu hiệu của sự lạm dung, nhưng từ 2003 đã có những thất thường do sự gia tăng đáng kể thợ săn phi truyền thống, đặc biệt là các thợ săn đến từ Việt Nam (chiếm 48% trong tổng số 384 người vào tháng 5/2012).

Trong quan niệm xã hội, sở hữu sừng tê giác được cho là một trong những phương thức nhằm khẳng định vị thế và mô tả sự trọng đặc biệt đối với người được biếu tặng.

Việt Nam từng là một nhà nước có tê ngưu với sự trú ngụ của quần thể tê ngưu cực kỳ quý hiếm mang tên Java Rhinoceros sondaicuss annamiticus, tuy nhiên, cá thể rốt cuộc của loài tê ngưu này đã bị bắn chết vào năm 2010.

Ngoại giả, mỗi năm hàng có trăm chiếc sừng tê giác được cung cấp từ nguồn săn bắn trộm, ăn trộm và sừng trong những kho không đăng ký của khu vực tư nhân tại Nam Phi duyệt y các màng lưới phi pháp. Vn)  Việt Nam – thị trường trọng tâm về buôn bán sừng tê ngưu  Trên thế giới, buôn bán sừng tê ngưu giữa Nam Phi và Việt Nam được coi là một trọng tâm với những đặc điểm mang tính toàn cầu.

Tại Việt Nam, kết quả điều tra của Hiệp hội bảo tàng động vật hoang dã (WCS) năm 2012 cũng cho thấy buôn bán động vật hoang dã và các sản phẩm từ động vật hoang dại là hiện tượng phổ biến trên mạng internet với 23 loài cấm thuộc Nghị định 32/CP và 22 loài cấm theo Công ước CITES. Người mua thuần túy thường dành cho các thành viên trong gia đình và trên 16% để biếu xén.

Dùng sừng tê giác tại Việt Nam dưới góc nhìn TRAFFIC  Nhận diện về người mua và dùng sừng tê giác tại Việt Nam, chuẩn y một khảo sát được ban bố trong tháng 7/2013, TRAFFIC chỉ ra rằng người mua sừng thường là nữ giới đứng tuổi hoặc nhiều tuổi, có học vấn và no ấm; phần đông mua cho người khác hoặc để biếu tặng; người sử dụng cốt là đàn ông có tuổi, cũng thuộc lớp người ấm no.

Có như vậy, chúng ta mới có thể cứu vãn được nguy cơ tuyệt chủng cao của những động vật quý hiếm cần được bảo tồn trong sách đỏ Việt Nam. Lê Xuân Cảnh, Viện trưởng Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật cũng từng đưa ra cảnh báo: theo sách Đỏ Việt Nam 2007, số loài động, thực vật hoang dại bị đe dọa lên tới 882 loài, tăng trên 22% so với năm 1992. Những thợ săn phi truyền thống đã mở rộng săn bắn trộm khiến số lượng tê ngưu bị sát hại gia tăng đột biến.

Đối với sản phẩm làm từ động vật hoang dã, phổ biến là nhung hươu nai, mật gấu, ngà voi, sừng tê ngưu và sản phẩm từ da cá sấu…, trong đó 61% được dùng làm thuốc; thực phẩm chiếm 4%; đồ trang trí 9%; đồ dùng khoảng 22%.

Theo chuyên gia TRAFFIC, sừng tê ngưu được một bộ phận từng lớp ở Việt Nam coi là quý, hiếm, họ hăng hái săn lùng nhằm hướng đến nhiều mục đích, trong đó có mục đích chữa bệnh nan y. Đối với người mua để dùng, 35% nhận từ thành viên trong gia đình, 65% được biếu,tặng. Báo động tình trạng buôn bán qua internet  Theo Quỹ toàn cầu về phúc lợi động vật (IFAW), internet là thị trường cung cấp cơ hội bất tận cho hoạt động tù hãm, trong đó có buôn bán động vật hoang dại.

TS. Knight, số tê giác bị giết năm 2010 là 333 con, đến năm 2011 tăng lên 448 và theo ước lượng năm 2012 khoảng 532 con. Số đông người có sừng tê ngưu là người no đủ, thuộc từng lớp trung-thượng lưu, bao gồm cả lái buôn, quan chức cấp cao, người của công chúng và cần lao có trình độ cao; họ tôn trọng địa vị khi sở hữu sừng tê ngưu, thậm chí còn quý hơn cả tiền bạc.

Gov. Mạng lưới giám sát buôn bán động vật, thực vật hoang dã (TRAFFIC) nhận định, buôn bán sừng tê giác ở Nam Phi đã phát triển nhanh chóng, trở thành hoạt động tinh tướng với khả năng kết liên nhiều hình thức theo luật riêng trong hoạt động bất hợp pháp của các vượt tù nhân.

Sự kiện tuyệt chủng tê giác có thể xem là một trong những tổn thất lớn nhất về đa dạng sinh học ở Việt Nam. Phân tích kết quả điều tra cho thấy có 20% số người mua để sử dụng, 41% mua thuần túy và 39% thuần túy sử dụng.

Về nguồn gốc của sản phẩm, 68% số loài có ở Việt Nam, 32% còn lại là nhập ngoại… Nạn buôn bán sừng tê ngưu vẫn ngày càng gia tăng và chưa có dấu hiệu thuyên giảm (Ảnh: tongcuclamnghiep.

Trong số 43 vụ bắt giữ lớn người châu Á hệ trọng tới tù nhân tê ngưu ở Nam Phi, người Việt Nam chiếm tới 56%, tiếp đó là Trung Quốc với 28%. Khuôn khổ buôn bán trải rộng trên khắp cả nước, trong đó sôi động hơn cả là tại Hà Nội (chiếm 15%) và Thành phố Hồ Chí Minh (khoảng 24%).

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét